Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
semanurbjk

Madde Döngüleri Nedir

Sponsorlu Bağlantılar
Sponsorlu Bağlantılar

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
Canlı yaşamı için büyük önem taşıyan su, karbon, oksijen, azot, fosfor gibi maddeler canlı ve cansız çevre içinde dolaşım halindedir. Bu maddelerin düzenli bir biçimde yapmış oldukları dolaşıma madde döngüsü ya da ekolojik döngü adı verilir. Döngüler sayesinde doğa kendi kaynaklarını dengeli ve sürekli yeniler. Döngülerin bozulması canlı yaşamı için yıkıcı etkilere sahip olacaktır.

a) Karbon Döngüsü


Karbon atomları, canlı dokularını meydana getiren yapıları oluşturmaktadır. Bu bakımdan büyük önem taşımaktadır.
Karbon doğada dört farklı şekilde bulunmaktadır. Karbon molekülleri; kayaçların içinde fosil yakıtlar olarak, atmosferde gazlarla bileşim halinde, sularda eriyik olarak ve canlıları oluşturan dokularda bulunmaktadır.
Karbon döngüsü yeşil bitkilerin gün ışığında atmosferden karbondioksit (CO₂) almasıyla başlar. Alınan CO₂ , fotosentez sırasında ve karbon içeren yeni dokuların yapımında kullanılır. Bitkilere dahil olan karbon beslenme yoluyla diğer canlılara ulaşır. Canlı artıklarının çeşitli bakteri ve mantarlarca ayrıştırılması sırasında bir miktar CO₂ tekrar atmosfere katılır. Kayaç halindeki fosil karbonlarda yanma olayı ile CO₂ dönüşerek atmosfere katılmaktadır.
Denizlerde de karbon suda yaşayan canlılar tarafından aynı şekilde kullanılmaktadır. Karbon döngüsünün sürekliliği ve miktarı canlı yaşamının devam edebilmesi için oldukça önemlidir.

b) Oksijen Döngüsü


Oksijen canlıların besin üretimi için kilit önem taşımaktadır. Oksijen atmosferde üç şekilde bulunmaktadır. Bunlar atomik oksijen (O), moleküler oksijen (O²) ve ozon (O³)’dur.
Moleküler oksijen solunum için gereklidir. Ayrıca oksijen hidrojen, sülfür, karbon ve fosfor gibi maddelerle bileşim halinde gelebilmektedir.
Ozon, Güneş’ten gelen ultraviyole ışınlarını tutmaktadır.
Oksijenin en önemli kaynağı fotosentez yapan bitkilerin oluşturduğu oksijendir. Ayrıca atmosferdeki su molekülleri fotoliz yoluyla ayrışarak oksijen üretimine katkıda bulunmaktadır.
Oksijen canlı solunumu, yanma ve organik maddelerin çürümesi esnasında tüketilmektedir. Oksijen oranının ölçülebilir miktarda değişim olmadığı için oksijen döngüsünün denk kapandığı söylenebilir.

c) Azot (Nitrojen) Döngüsü


Azot canlılar için önemli bir maddedir. Çünkü proteinlerin ve DNA’nın önemli bir bileşenidir.
Gaz halindeki azot (N₂), atmosferin %78’ini oluşturur. Ancak, azot gaz formuyla bitkiler ve hayvanlar tarafından kullanılamaz.
Volkanizma ve yıldırım düşmeleri küçük bir miktar azotun besin döngüsüne katılmasını sağlasa da gerekli miktarda azotun elde edilebilmesi için toprak organizmaları tarafından bitkilerin kullanabileceği şekle dönüşmesi gerekmektedir.
Azotun bağlanması topraktaki bazı bakteriler tarafından gerçekleştirilir. Bu bakteriler ölmüş canlıların yapılarındaki organik maddeleri parçalayarak bunları nitrata çevirir.
Topraktaki ve bazı bitki köklerinde bulunan azot bağlayıcı bakteriler sayesinde bitkiler nitratları alır ve yapılarına katar.
Azot besin zinciri ile bitkilerden otçullara, otçullardan da etçillere geçer.
Ölen bitki ve hayvanlar, ayrıştırıcılar tarafından parçalanır. Mikroorganizmalar azotu nitrit ve nitrata dönüştürür ve böylece azot döngüye katılmış olur.

d) Su (Hidrolojik) Döngüsü


Yeryüzünde hemen her şey büyük bir dönüşüm ve değişim süreci içindedir. Bu dönüşümlerden en önemlisi canlı yaşamının temelini oluşturan su döngüsüdür.
Okyanus, deniz, göl veya kara yüzeyinde bulunan su kütleleri iklimin etkisi ile su buharına dönüşmektedir. Atmosferdeki hareketlerin etkisi ile yer değiştiren su buharı başka alanlarda yoğunlaşarak yağışa dönüşmekte ve tekrar yüzeye inmektedir.
Su döngüsünde en önemli aşama suyun gaz hale geçmesi olayı yani buharlaşmadır. Atmosferdeki nemim %90’ı okyanus deniz ve göllerden buharlaşma ile sağlanmaktadır.
Bitkilerin yüzeyinden su moleküllerinin atmosfere karışması terleme olarak adlandırılmaktadır.
Su buharının gaz halden sıvı hale geçmesi olayı yoğuşma olarak adlandırılır.
Önce yoğuşan su buharı, sıcaklığın düşmesiyle yağışa dönüşmektedir.
Yeryüzüne inen su kütlesinin yüzeydeki hareketine yüzey akışı, yer altındaki hareketi ise yer altı akışı olarak adlandırılır.

Madde Döngüleri Resimleri

  • 4
    Madde döngüleri şeması 1 yıl önce

    Madde döngüleri şeması

  • 2
    karbon döngüsü şeması 1 yıl önce

    karbon döngüsü şeması

  • 2
    oksijen döngüsü şeması 1 yıl önce

    oksijen döngüsü şeması

  • 2
    Azot döngüsü şeması 1 yıl önce

    Azot döngüsü şeması

  • 2
    su döngüsü şeması 1 yıl önce

    su döngüsü şeması

Madde Döngüleri Sunumları

  • 2
    Önizleme: 1 yıl önce

    Madde dönüşümleri sunusu (pptx)

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    MADDE DÖNGÜLERİstyle.visibilitystyle.colorfillcolorfill.typestyle.visibilityr

    2. Sayfa
    ●Canlılar yaşayabilmek için su, karbon, oksijen, azot gibi maddelere ihtiyaç duyarlar. Canlılar bu maddeleri vücutlarına aldıktan sonra çeşitli yollarla çevreye geri verirler. Canlılar ve çevre arasındaki bu madde alış-verişine madde döngüsü denir.style.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_w

    3. Sayfa
    SU DÖNGÜSÜ☺En önemli yaşam kaynağı sudur. Tüm canlıların %75’i sudan oluşur. Denizler, karalar ve hava arasındaki su alışverişi, yeryüzünde yaşamın varolmasını sağlayan koşulları sürekli kılar.style.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y

    4. Sayfa
    ●Yeryüzünde bulunan sular ısı etkisiyle buharlaşır. ●Oluşan su buharları havaya yükselerek bulutları oluşturur.●Havada soğuk bir tabakadan geçen su buharı yoğunlaşarak yağış şeklinde tekrar yeryüzüne iner.►►Bu sürekliliğe su döngüsü denir.style.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_y

    5. Sayfa


    6. Sayfa
    KARBON DÖNGÜSÜ●Canlıların en önemli yapı taşlarından birisi karbondur.Karbon elementi;►Atmosferde karbondioksit gazı şeklinde,►Denizlerde ve tatlı sularda karbonat ve bikarbonat tuzları şeklinde,►Kömür,petrol,doğal gaz ve kireç taşında element yada bileşik şeklinde,►Bütün canlılarda ve ölü organizmalarda ise organik moleküller şeklinde bulunur.style.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilityppt_wppt_h

    7. Sayfa
    ●Solunum, çürüme, yakılan yakıtlar sonucu açığa çıkan karbondioksit havaya, oradan da bitkilere geçer. ●Bitkiler de karbondioksiti fotosentezle organik besine ve oksijene dönüştürür.►►Sürekli devam eden bu olaya karbon döngüsü denir.style.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_y

    8. Sayfa
    ●Oksijen de canlılar için önemli elementlerdendir ve oksijen döngüsü karbon döngüsü ile birlikte gerçekleşmektedir.Oksijen atmosferde oksijen gazı,karbondioksit ve su molekülünde, canlılarda ise organik maddelerin yapısında bulunur.style.visibilityppt_wppt_hstyle.rotation

    9. Sayfa


    10. Sayfa
    ☼Atmosferdeki karbondioksit oranının sürekli artması karbon döngüsündeki dengenin bozulmasına ve Güneş’ten gelen ışınların yeryüzünden yansıdıktan sonra atmosfere geri dönmesine engel olur.Böylece yeryüzü bir sera gibi giderek ısınır.Bu olay sera etkisi olarak adlandırılır.style.visibilityppt_xppt_yppt_hppt_w

    11. Sayfa
    AZOT DÖNGÜSÜ●Azot (N), vücut hücrelerimizdeki proteinlerin ve nükleik asitlerin yapısına katıldığı için çok önemlidir. Havanın %78’i azot olmasına rağmen canlılar azotu doğrudan kullanamaz. Havadaki azot şimşek ve yıldırım aracılığıyla oksijenle birleşerek toprağa karışır. Daha sonra bakteriler bu bileşiği bitkiler tarafından kullanılabilecek hâle getirir. Havadaki azot, doğrudan topraktaki azot bakterileri tarafından da kullanılır.style.visibilityppt_wppt_h

    12. Sayfa
    ●Bitkinin kök hücrelerinde toplanan azotlu bileşikler hayvanlara geçer, hayvan artıklarıyla da tekrar toprağa karışır.●Toprakta azot ayrıştıran bakteriler de artıklardaki azotu ayrıştırarak azotu atmosfere verir.►►Bu dönüşüme azot döngüsü denir.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y

    13. Sayfa


Madde Döngüleri Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Madde Döngüleri Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Kapak Resmi
Madde döngüleri şeması
Sponsorlu Bağlantılar
Yazı İşlemleri
İlgili Yazılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)

Bir şey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin